أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

134

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

سعى و عمل كند ما دنيا ازو دريغ نداريم و بدهيم او را و هر كه نفع آخرت جويد بدهيم او را يعنى هر كه غرض او دنيا باشد دنيا به دو دهيم و در آخرت نصيبى نبود او را چنان كه گفت : من كان يريد حرث الاخرة نزدله فى حرثه و من كان يريد حرث الدّنيا نؤته منها و ماله فى الآخرة من نصيب ، و پيغمبر گفت : من طلب الدّنيا به عمل الآخرة فماله فى الآخرة من نصيب ، مورد آيت اينست كه تو مخيّرى اگر دنيا خواهى با كثرت معايب و مصائب و سرعت زوال و انتقال از تو دريغ نيست و اگر آخرت خواهى و بقائى كه با آن فنا نبود و حياتى كه در او ممات نبود ملكى بىزوال و نعمتى بىانتقال با تو به آن بخل و مضايقت نيست زمام اختيار بدست تو است اگر اين خواهى راه اين گير و اگر آن خواهى راه آن گير و ساز آن كن كه ما كسانى را كه شكر نعمت ما بجاى آرند جزاى شكر ايشان نعمت آخرت در زيادت گردانيم و ثواب شاكران بدهيم . [ سوره آل‌عمران ( 3 ) : آيه 146 ] وَ كَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ فَما وَهَنُوا لِما أَصابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ ما ضَعُفُوا وَ مَا اسْتَكانُوا وَ اللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ ( 146 ) بسا پيغمبرى كه كارزار كردند با او گروهان بسيار بودند همه علما و حكما و خداى پرستان و چون [ قتل ] خوانند بسيار پيغمبر كه كشته شد با او جماعتى بسيار بودند كه هيچ وهنى در ايشان پديد نيامد و سست و ضعيف نشدند از آنچه بديشان رسيد در راه خداى تعالى كه جهاد است و ضعيف نگشتند و فروتنى ننمودند بلكه قتال كردند بر آنچه پيغمبران بر آن قتال كردند تا جان بدادند و صبر كردند تا دوست خداى تعالى شدند و خداى تعالى صابران را دوست دارد . خداى تعالى اين آيت بتعبير آنان فرستاد كه همّت كردند كه مرتدّ شوند چون ارجاف شنيدند بقتل رسول خداى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم . [ سوره آل‌عمران ( 3 ) : آيه 147 ] وَ ما كانَ قَوْلَهُمْ إِلاَّ أَنْ قالُوا رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا وَ إِسْرافَنا فِي أَمْرِنا وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا وَ انْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ ( 147 ) چون پيغمبر ايشان را بكشتند ايشان را هيچ گفتارى نبود الّا آنكه فزع با خداى دادند و با او رجوع كردند و گفتند : اى خداوند و پروردگار ما بيامرز گناهان ما را